David Lai nih a Darling he an Ching Tawn ning a Phuan viar ko – Salai Kawltu

David Lai nih a Darling he an Ching Tawn ning a Phuan viar ko

Chinmi hlasakthiam lak i minthang bik lei a si mi David Lai nih a darling he online i an i ton tawn ning a phuan. Ramdang veve i a ummi an si caah online ti dah lo cun itonnak ding lam a um rih lo. Laimi lak ah cun David lai a thei lo tu kan um men lai lo. Cun a darling zong hi tampi nih kan theih cang. Minthang an si bantuk in an kong hi theih kan duh cio mi a si. David Lai a darling nu hi a Facebook min ah Rosie Darkhua tiin a si. Norway khualipi Oslo ah a um. 2016 kum hrawng i David Lai Europe a rak tlawn ah khan i ton dawh an si.

Minthang an si bantuk in an kong hi theih kan duh cio mi a si. David Lai a darling nu hi a Facebook min ah Rosie Darkhua tiin a si. Norway khualipi Oslo ah a um. 2016 kum hrawng i David Lai Europe a rak tlawn ah khan i ton dawh an si. Hi lawng siloin David Lai nih Facebook  tiang a  langhter.

Cucaah Rosie Darkhua hi David Lai darling a si hi el awk a um lai.

Birthday lawmhpinak tiang an i langhter.

David Lai darling nu hi Rosie Darkhua a si. Norway khualipi Oslo ah a um. 2016 kum hrawng i David Lai Europe a rak tlawn ah khan i ton dawh an si.

David Lai hi cu kan theih dih ko. Kawlram pumpi hlasak zuamnak i pakhatnak bak a latu Chin tlangval bak a si. Chinmi umnak hmun dang dang ah hlasak in sawm a si tawn. Yangoon ah a um lio cuahmah a si.

David Lai hi kawlram a ummi a si i a Darling hi Norway ah a um ve. Nungak tlangval aa duh cukmakmi caah cun a har ko lai. Hmun dang veve i a ummi i duh (Distance Relationship) hi cu a har bak ti a fiang. David Lai zong a celh ruam lo. Tunai te khan hi hi a van langhter ve ko.

Tuchan cu Social media le IT chan a si bantuk in zeitluk i a hla i a ummi minung zong fawi te le hmunkhat te i a ummi bantuk in kan i cawnbia kho. Hlan lio kan pupa hna chan bantuk kha rak siselaw zeitluk in dah nungak tlangval ca ah a rak har hnga. Asinain tuchan ahcun fawi tak tak in kan i hmu kan i tong kho.

Photo Credit: David Lai & Rosie Darkhua

Hi Love Story hi rel chap tuah a tha kho tak tak.

Mirum Fanu nih Sifak Pate a rak Duh lo (Kum 10 hnu ah an itong than)

Biahmaitthi

Sifak pate cu mirum fanu nih sifak fa a si caah a rak duh lo. Mirum fanu nih hin fak tak tak in a rak leh. Hi tuanbia nih a kan cawnpiakmi hi a ttha tak tak. A suallam ttha te i ruat buin a dongh tiang rel dingin kan sawm.

A Tuanbia (The Story)

Mi sifak pate nih a rum tak takmi fanu cu a uar. Sifak pate nih hin nu hi fak tuk in a rak duh. Mirum fanu a si zong a theih ko,asinain nu a dawtnak hi a fak tuk. Nu a mui hmu lo cun a rawl ei ka zong a thaw kho lo i, mirum fanu zoh ta lo cun, a zan ih zong a thaw lo. Zing a tho, zan a it, mirum fanu kong lawng te a ruat. Lam a kal zongah zeidang a tuak kho lo.

Voikhat cu misifak pate nih mirum fanu sahnak (propose) caan tha tak tak a hmuh. Mipa nih hin nu a dawtnak le amah lo vawleicung hi sullam a ngeih lo ning vialte cu a thinlung tak tein a chimh. ‘Ngeihmi thil zeihmah ka ngei lo, asinain na caah cun zei paoh ka ngamh. Nang lo vawlei hi  sullam an ngei lo tiah mitthli he a chimh.

Mirum fanu cu a khuaruah a har tuk i misifak pate cu fak tak tak in a leh. Kan duh lo. Na thla hlawh (monthly salary) le nichiar ka hman hi aa tluk. Zeitindah keimah bantuk tthit ding ah naa ruah khawh? Kan daw khawh bal lai lo, cucaah keimah kong hi philh cang. Nangmah bantuk a si a fakmi minung va kawl law, mah cucu va tthit ko.tiah mirum fanu nih cun a fak tak tak in a leh.

Mirum fanu nih hin misifak pate hi fak tak tak in a leh ko nain pate nih fawi tein nu hi a philh kho lo. Kum 10 hnu ahcun mirum fanu le sifak pate cu ruahlopiin Shopping mall (Dawr nganpi) ah an i tong.

Mirum fanu nih cun misifak pate cu a theih colh. Hey, na dam maw? Atu ahcun mirum tak tak pa ka vat. A thla hlawh (monthly salary) hmanh $ 18,000 bak a si. Mah cu na tluk kho lai maw? tiah nihsawh ngai khin a chim hnawh. Minu bia hi a fak ngai nain pa nih hin zeitin hmah in a let lo. Mitthli he zei  hmanh chim lo in a um.

Hi hnu tlawmpal ah minu a pasal Mr.William cu a rak phan. Nu nih bia a chim hlan ah a pasal nih cun an nu nih a chonhmi pa cu a theih colh.

A pasal Mr.William nih cun Sir Good Afternoon! Hihi ka nupi a si tiah a ti.

Mipa nih cun Nang zong Good Afternoon! Ka lawm tiah a  leh.

Mr.William nih a nupi sinah ‘Ka dawt. Ka boss hi theihngal dingin kan duh. A rianttuannak le a rian tlaihmi hi $ 100 million project bak a si. Keizong cu ka ahcun a ka tuanter ve’ tiah an nu cu a chimh.

Nu cu a khuaruah a har tuk i, biachim ding hmanh a theih lo. Mipa cu a din nawn tein a ni i, ‘ka rian a tam pah caah kan kaltak hna lai. Tuni nannih he kan iton cu a sunglawi tuk. Kaa lawm tuk. Chuntha rih u law’ tiah a ti hna i mipa nih cun a kaltak hna.

An nupa cun mipa cu mit zong thep lo in an zoh. Nu cu launak le zumhlonak lawng tein a khat. A lau tuk  i an pa sinah Kha kha maw na boss cu? tiah a ti.

‘Aw, Ka dawt ka boss a si. Amah hi mi holh tlawm, aa toidor tukmi minung a si . An chimning ah… Ka boss nih hin nu duh tukmi a a rak ngei bal. Asinain nu nih mi sifak fa asi caah a rak duh lo. Cu ni thok cun biatak tein aa zuam i, boss hi a thluk a tlimi (smart) a si caah a hlawh a tling. Atu ahcun Multi Millionaire a si cang i, thlakhat ah Million tam tuk a hmuh cang. Asinain nu a rak duh tukmi ruang ah tuni tiang nupi zong ngei lo in a um tiah a chimh.

Mr William nih cun an nu cu…  ‘Mah nu nih cun rak duh se law.. mah nu cu zeitluk mi vanttha dah a si hnga mu’ tiah a ti.

An nu cu a lau tuk i, biachim theih loin a um.

Hi tuanbia nih a kan cawnpiakmi

Kan nunnak hi a tawi te. Pangpar le minmei bantuk ceo a si. Cucaah midang cungah iuah hlah. Nangmah nak i a si a fakmi, ca a thiam lomi  le san a tlai lo deuhmi pawl cu va sersat hlah. Aho paoh upat le hmurka ttha tein va chawn hna. Kan nunnak hi a tawi tuk.

Hi Capar zong hi rel chap. 

Doctor pa nih Chan Saunak Biathli a Chimmi

Minung a si mi paoh nih saupi i nun hi kan duh dihmi asi. Kan chan a tawi le a sauh hi minung hna kut ah  a um lo tiah kan ti tawn nain a dihlak in a  si thlu lo. Minung kan umtuning le kan ziaza nih tampi kan chan a tawi le a sauh hi lai a rel. Ngandamnak lei doctor, Health Magazine le vawlei cung Heath website tampi nih nunkhua saunak ding caah a biapi bik tiah a timi pawl pariat (8) tawi tete in kan van langhter lai.

1.Luan Tuk i Ei Na Hmang lai Lo (Don’t Over Eat)

Kum 100 nun na duh ahcun na kheng i a ummi rawl zong tlawmpal cu na sum deuh a hau. Rawl na ei tikah khim tuk in na ei lai lo. Doctor Dan Buettner nih a hmuhmi cu Japanese nun khua saubik tiah an timi pawl hna hi rawl an ei tikah zeitikhmanh ah  tam tuk le luan tuk in rawl an ei lo, a taksa nih a zawh tawk te lawng le a tlawm lei deuh peng an ei tawn. St. Louis University Researchers pawl zong nih an hmuhmi cu rawl tam tuk ei lo in a tlawm lei deuh peng i ei nih nun khua a sauhter deuh tiah an ti.2.Manh Loin Na Um Lai (Get Busy)

2.Nu Va Sinakk Hman le manh lo i rianttuan

Manh lo i um nih hin kan taksa i Calories  tampi na theih lo kar ah a rak khangh. Nu va a simi caah diriam te i sex zarkhat ah voi 2-3 hrawng na hman khawh ahcun tam tuk na taksa caah tthatnak a chuahpi lai. Sex a caan hman te i tuahnak nih na blood pressure a niam ter pin ah thaw tein ih khawhnak a pek i, na taksa tteng kip nih tampi an tthathnempi. Cucaah i manh lonak lam na kawl peng lai i, na taksa na tthutter sawh sawh lai lo.

 3.TV na zoh tuk lai lo ( Turn off the TV)

Khuaruah har ngai ding khi  alo nain a herh ngaimi a si tiah survey nih a langhter. Nichiar te na caan tampi TV maw computer hmai ah na hman ahcun na ngandamnak nih biatak tein a tuar lai. Survery nih a langhtermi cu nikhat ah TV suimilam 4 nak tam a zohmi cu 46% bak in suimilam 2 nak tlawm a zohmi hna nakin an nun a tawi deuh tiah a  langhter chih fawn.

4.Nilin lakin na veng lai (Stay out of the sun)

Ni lin tuknak hmun i rianttuan le cawlcangh peng na sum lai. Ni linh tuknak hmun i na chuah langhmi nih Skin Cancer tiang vanchiat cun a chuahpi khawh. Nilin i na um tikah na vun le na hmai a rawh ter i, Hi nih fawi te i taar mui an put ter khawh. Cucaah nilin tuknak hmun i umkal na ralring lai.

5.Mi dang he i Pehtlai (Reach Out)

Nangmah lawng maw na chungkhar he lawng caan tam deuh a hmangmi na si ahcun hi thil hi tuah na zuam lai. Khrihfabu maw asiloah leng lei bu pakhat khat he i pehtlaih khawh naa zuam peng lai. Mah lawng um nih  depression a chuahpi i, hi nih ngandamnak ca i a tha lomi thil tampi zong a hrin fawn. Mah lawng khuasak nih kuak zuknak le thil tha lo tuah duhnak tiang kan thinlung ah hmun hma a lak tawn . Cucaah midang he i pehtlaih peng hi ngandamnak caah thil ttha a si.

6.Thingthei le Tisik Anhnah Tampi na ei lai (Eat fruits and vegetables)

Thingthei le Tisik Anhnah (vegetable) tampi ei hi taksa a tthatter pinah nun khua zong a sauh ter. A bikin lung zawtnak (heart Disease) a um khomi 76% bak in a niam ter i, Hnuk Cancer (Breast cancer) a um khomi lak zongin a ven.

7.Exercise Tuah na Daithlang Lai lo. (Focus on fitness)

Exercise a caan hman te i tuah nih taksa ah tam tuk tthatnak a chuahpi. Exercise a tuahmi le tuah lo tu hna hi tamtuk an taksa ah aa dang. Nikhat ah saupi na tuah khawh lo zong ah suimilam cheu (30 minutes) na tuahmi nih tampi tthathnemnak an pek lai. Exercise tuah peng nih lung zawtnak tiang a kham khawh.

8.Kuak na zu hrim hrim lai lo. (Don’t smoke)

Kuak zuk hi ngandamnak a hrawktu bik pakhat cu a si. American Journal of Public Health nih a langhtermi cu kum 35 si hnu hmanh i kuak zuk i ngol cu a zu pengmi nakin  kum 6-8 bak chan a sauhter deuh tiah a ti. Hi nih zawtnak ttihnung tampi Chuap Cancer le a dang tampi lak zongin an ven lai. Cucaah kuak a zu mi na si ahcun a ngolnak lam na kawl hrim hrim lai.

Source : Health Magazine

A tanglei capar zong hi rel chap.

Social Media nih laimi a kan hlen khawh ning hi tuak ve hmanh.

Social Media phun phun nih mipi a kan hlen ning hi tuak cun nihchuak hna a si. Cun Social media ah Lai media pawl zong hi soi lem ding an si lo. Vawleicung media ngan pipi hmanh nih careltu tam tuk an hlen hna. Vawleicung hi lih le hrokhrol lawng te umnak a si caah zeithil hmanh nih a dik tak tak kho lo ti hi kan i fian a hau. Ahopaoh nih careltu (reader) pawl kawl dih a si caah an duh paoh in thil hi an tuah tawn. Careltu le website a luh tu an tam tikah tangka tam deuh an hmuh ve. Vawleicung news le media ngan pipi hmanh nih hi thil hi an tuah bakmi a si.  Vawleicung media ngan pipi hi cu tangka mit an au cu va chia rih ko. An ttanhmi minung thazaang pek le an huatmi minung tang i chiahnak caah media hi biatak tein an hman ve.

Hi hmanthlak hna hi a tak tak ah kan ruah i heh tiah Amen kan pek. Lih lawng te a rak si ko hi teh. 

Hi hmanthlak hna hi India Diwali  phang phang puah dih bak i a ummi tu tiah an langhter. Asinain lih le hrokhrawl lawng te a rak si.

Hi pa hna hi a si nenmam lo. Hmanthlak edit tuahnak Photoshop in a tuahmi a si.

Hi bantuk tete zong a tam hringhran ko. Laimi nih le zumh kan i fawih tuk hoi.

Hi hna hi a si kho bak lomi a si. Hmanthlak hi zoh hin aa fing kho tuk.

Thlapa hna duh paoh in a umnak kan thial. Hmanthlak dawh duh ah heh tiah a umnak kan thial.

Savom nih mipa a dawi bantuk tein a lang. Asinain savom lawng a si. Mipa hi a um lo.

US inn sangpi 9/11 i vanlawng nih mipa lei a rat lio ti phun hmanthlak.

Social Media nih a langhter ning le a tak tak i cangmi thil hi a rak i dang kho tuk. Cucaah media hi zumh dih awk an tha bak loh. Hihi Laimi careltu tampi nih kan theithiam tawn lo. Media nih ruahnak tampi a thlen khawh. Cucaah fawi tak tak in media chimmi le tialmi paoh hi zumh ding a si hrim hrim lo. Na zumh sual citcet ahcun na palh tinak a si. Media nih a thawngpang dik tampi a thanh ko. Asinain a thil tampi ah a diklomi aa tel tihi kan philh bak ding a si hrim hrim lo.

Source: Facts Lilddo

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *