NLD-Thantlang Hruaitu Pawl Nan Rian I Phuak Uh: By Salai Dokhar.

NLD-Thantlang hruaitu pawl nan rian i phuak U: Biahmaitti: Atu lio NLD-Thantlang hruaitu cheukhat tuah sernak kong he pehtlai in Mipi pakhat dirhmun in le Chin miphun a si vemi pakhat dirhhmun in ka zoh tikah ningzah celh ding a si lo. Ziah ti ah cun kan Thantlang peng caah a ttha bik tiah kan thimmi hmanh nih hi thluk zir le rianttuan tak tak hlan ah eihmuarnak tuah colh cu kan hawidang peng le ram dang pawl nih Thantlang peng le kan Lai mi hi zei tin dah a kan hmuh hnga tiah ka ruah ahcun thin a hung tuk i ning zak tuk zong asi. Hi thawng ka theih ah a hlan ah ka rak rel balmi tuanphung pakhat ka vun i theih tthan.

Tuluk tuanphung Mah tuanbia cu Tuluk tuanphung pakhat a si i a tu lio kan tonmi fim chimtu pakhat a si hrim lai tiah ka zumh. A tuan bia cu “rang cit in khualtlawng pa pakhat nih lamkam ah lam kal khawh lo tiang in a harsakmi pa pakhat a hmuh i cu a harsami pa cu bawmh ding ah a rang cung in a ttum i harsami pa cu rang cung ah a kai ter ti a si. Asi nain harsa ngai in a um mi pa cu rang cung a kai bak ah fir ding in rang cu a tlik pi ti asi. Khualtlawng pa nih a hnu lei heh tiah a dawi liopi ah rang firtu pa nihcun kan hlen a si kha na thei lo tih, ka dawi ti hlah na ka phan hlei ti lai lo tiah a ti ti si. Asi nain, khualtlawng pa nih cun rang na ka pek tthan ding ah kan dawi lo rang kha cu i lak ko biacah kan duhmi a um i kan dawimi a si tiah a leh ti si. Mifir pa nih cun ziah rang i lak ko bia kan cah lai ti cu tiah khuaruahhar ngai in asi ah cun na phanh nak hmun ah dir law ka dir ve lai a ti i an dir veve ti a si. Cun khualtlawng mipa nihcun rang firtu pa cu lam hlat nawn in hi tin bia a cah ti a si. “Mi a hopoh nih zeitin dah rang na ngei ning a si”? an i ti ahcun a tu naka hlenmi hi chim hram hna hlah mu tiah a ti ti a si.
Mifir pa nih cun ziah a ti tikah a lehmi cu “nangmah nih na ka hlen i na firnak kong na chim hna a si ahcun lam kam ah biatak tein harsami le a hmanning tein bawmhhaltu hna an um tik ah a hohmanh nih an zum ti lai lo i an bawmh duh ti sual hna lai lo caah harnak a tong taktak mi pawl caah ttih a nung tuk” tiah a leh ti si. Cu caah kan thin phan mi cu mah na ka hlenmi thawng a theihmi poh nih biatak tein a harsamii pawl bawmh an duh ti sual hna lai lo ti kha a si zangfah tein a hohmanh chim hram hna hlah tiah a nawl ti a si. Mah bia a theih hnu ahcun mifir pa cu a ngaichih i khualtlawng pa rang cu a pek tthan i ngaithiam a hal ti a si.

Kan tonmi thil ah tuanphung nih a kan hmuhsakmi.. Hi tuanphung nih a kan chimh mi cu kan mah kan tthat lo ruang ah a ttha komi, le dingfel in a um ko mi hna zong sual phawt an ton lai i thil ttha a tuah komi cung zong ah zumh lonak a chuahter kho cu caah tthat lonak kan tuah sual ahcun i ngaichih in nawlnak kan tuah hrim hrim a herh ti kha a kan hmusak mi a si. Cu caah NLD-Thantlang chairman le tender ngah ding ah sign a thu tu pawl nih mipi hmai ah an sual ngaichih in mipi ngaihthiam halnak an tuah hrim a herh ve.

Cu lo ahcun NLD-Thantlang tuahsernak ruang ah NLD hruaitu dihlak, Thantlang peng dihlak le Chinram dihlak cung ah mi tampi nih hmuh sual le zumh lonak tampi a chuahpi lai. Cun Thantlang peng um mi mee (Vote) a petu pawl zong nih hi bantuk in tender kong ah min a chiami, kan Thantlang peng thang a chiatter mi mee kan pek sualnak ruang ah kan i ngaichih hrim a herh ve. Ziah ti ahcun kan mah nih Thantlang peng kan caah a ttha bik tiah kan ruahmi pakhat nih Kawlram chung ah a um bal lomi le a zoh chiabik mi thil a tuah ruang ah Thantlang peng kan tuanbia chia cu Kawlram lawng si loin vawlei pi hmanh a cul dih cang.

Cu caah hi kong ah Tuu phaw a hrukmi Caanhngia cu Thantlang peng thang a kan chiat lawng si loin Chin miphun zong kan hawi peng dang le ram dang hna hmai ah mihmai khap lo tiang in a kan tuah cang. Cu caah NLD-Thantlang chairman le a hawi lei nih Mipi sin ah ngaithiam halnak le sual ngaichitnak an tuah a herh. Cun Mipi zong nih NLD tuanbia chiatter tu le Chin ram le Thantlang peng tuanbia zoh dawh loin a tuah tu kan thim sual caah hmai lei kan i ralrin a herh hrim cang ti kha a kan hmuhsakmi a si.

NLD-Thantlang nih Miphun Min chiatter nak a ruang hna Chin ram cu 2015 in nihin ni tiang ah Kawlram chung ah eihmuarnak tambik ram le phung ning zual loin rian ttuan a tambik ram tiah Asia Foundation nih a thanh. Si hmansehlaw, zei ruangdah a si hnga ti hi Mipi nih kan rak i fiang tawn lo, kan rak zumh tawn lo. A si nain “thil dikmi cu thuh khawh a si lo” tiah phungthluk ah a um bantuk in atu cu NLD-Thangtlang hruaitu pawl nih an tuahsernak cu a lang cang ko. Hi NLD-Thantlang hruaitu pa nih tender ngah khawhnak ding caah company pawl min a thut piakmi hi NLD kan policy a si lo tiah NLD-Thimnak Bualconak Bawmchantu Committee nih thanhnak a tuah lawng si loin NLD CEC chungtel a si mi Dr. Myo Ngut zong nih kan policy a si lo, thimnak lio in bualcho khawh ding kan sermi committee pawl nih thanhnak an chuahmi ca zong buar a si.

Cu caah danthatnak kan tuah lai tiah ati cang.Cu caah ziah NLD party Myone lutlai pakhat nih NLD phung le phai hmanh thei lo tiang in maw phaisaa cu NLD-Thantlang lutlai pa nih a duh. Chim ko ahcun NLD- Thantlang nih kawlram pumpi NLD hruaitu (Daw Aung San Su Kyi telh in) pawl le NLD dirhkhamh tu pawl mual a photer cang tinak a si. Cu lawng si loin Asia Foundation nih a eihmuarbik le phung ning loin rian ttuan a tambik ram a si tiah a kan tinak cu NLD-Thantlang tuah sernak nih Mipi theih in a hmuhsak cang. Cun Party bawmtu pawl Tender ngah ding in min thutpiak hi kawlram chung ah 2010 cung lei kan thei bal rih lo. A sinain, NLD-Thantlang hruaitu cheukhat an bia kan ngaih tikah kan tuah tawnmi a si ti phun in an chim caah NLD-Chin hruaitu pawl le NLD dirkhamh tu pawl zong min a chiatter chin chin cang.

Ralkap party tiah ti theo mi USDP hmanh nih ti hin tuah a rak um bal rih lo i kawlram hmanh zong ah a um bal lo mi a si caah NLD-Thantlang hruaitu a tuahsernak cu Thantlang peng min a chiatter, Chin ram min a chiatter lawng si loin NLD-Center hruaitu pawl le vawlei cung um NLD dirhkhamtu hna zong mihmai khap loin a tuah dih cang hna. A ruang cu Kawlram ah a um mi media ngan vial te nih NLD-Thangtlang hruaitu min a thutmi catlap cu an tar dih cang an tial dih cang. Cu lawng si loin Asia Foundation, UNDP, tbk INGO le NGO pawl nih an ca chung an i lak dih cang caah NLD-Thantlang lutlai min sen a telmi cu Vawlei pi theih in a cul dih cang ko. Cu caah NLD-Thantlang kong he pehtlai in mi tampi nih hi pa hi a hodah a si, khoika khuami dah a si, zei peng ah a um mi dah a si, zei rian a ttuanmi dah asi, zei miphun dah a si ti cu an hlat thluahmah cio cang mi a si.

A hnu bik ah cun Thantlang peng um mi pa, Chin miphun pa, NLD- Thantlang hruaitu pa, Thantlang Pyithu Hluttaw palai pa ti a si cang ko. Thantlang cu CNF zung umnak a si i Chin ram huap in Thantlang ah bochanmi hruaitu an tam bik tiah ruah lio ah a tu cu tthatnak lein si ti loin fir le eihmuarnak ruang ah vawlei pumpi hmaikhap loin kan um cang. Company pa (6) cu an inn chungkhar ah mee (5) ceu ngei hna seh law a zapi tein mee (30) lawng a si, Company pawl nih an bawmhmi phaisaa Ting (52) hrawng lawng asi. A si nain, Mipi nih mee kan peknak thawng in NLD-Thantlang hruaitu pa cu Thlakhat Ting (10) lakhah a ei lai kum (5) chung. Sihmansehlaw, a tu cu kum (5) chung Thlakhat Ting (10) lakhah a ei tertu Mipi cu vawleipi hmaikhap lo, kawlram pi hmaikhap loin a kan tuah cang ko. Cu caah sual ngaihchih in Mipi sin ah nawlnak a tuah hrim a herh.

Biafunak: Minung cu a palh thiam kan si, ngaihthiam khawh zong a si ve. Mipi caah rianttuan ding kan i timh ko a si ah cun mah pumpak hlawhtlinnnak cu kan chiahtak hrim a herhmi a si. Mifir pa nih ka palh ti a theih i a mah ruang ah mi tampi a hman ning in thil tuahtu hna sualphawt an ton sual lai a phan in aa ngaichih bantuk in kan i ngaichih cio a herh. Cu cu khrifa nun zia zong a si. Cun kan tin kan co mi thil hi mi kan hlen hna ruang ah a si sual maw, zir ruang ah a si sual maw, mi kaa le kut in raw eimii bantuk kan si sual maw, kan lungthin tak tak in ram kan dawt loin kan i dawtter a si sual maw, LangAk si i Awtaw hmul kan i bunh sawh sawh a si sual maw i ruattthan u sih.

A ruang cu ram le miphun dawtnak lungput tel loin rian a ttuanmi MP palai pawl hna ruang ah ram dawt nak lung put tak in rian a ttuanmi zong Mipi nih zumh ti lo a fawi te cang. A tu tiang zong hi Mipi tam deuh nih cun ram le miphun caah a pe mi Palai poh hi fir hmang, eihmuar hmang rian ttuan huaha loin Naypyidaw ah vah hmang Tender a sawk khotu phaisaa ngei company hna ca lawng ah rian ttuan hmang mi in ruah dih a si cang. A ruang cu NLD-Thantlang hruaitu pa thil tuahmi le kan MP palai hlun pawl nan rianttuan ning a tthat lo ruang ah a si. MP hlun pawl nih nan Mipi hmai ah an lang bal lo, Tender bawh in le rian ttuan huaha loin Naypyidaw ah vah nan hman caah asi.

Cu caah 2020 hnu lei MP palai a ttuanmi poh nih Mipi ai-awh in biatak tein rian nan ttuan cio cang ding le kan mah pakhat hnih rian ttuan tthat lo ruang ah biatak tein Mipi le ram dawt in rian ttuantu hna Mipi nih sual an phawt sual lai, an zumh ti sual lai lo ti ruah pah buin ram le miphun caah biatak tein nan ttuan ding in sawm kan duh hna. Ram nan dawt tak tak ah cun nan ttuan kho lo ding a si ah cun mipi caah rian ttuan hrim i tim hlah u. Ziah ti ah cun nangmah rian nan ttuan lo ruang ah kum (5) chung mipi nih kan covo kan sunghmi a tam. Cu caah MP palai pawl nih rian dingfel tein ttuan i zuam u law a tu lio NLD-Thantlang hruaitu pawl nih phung ning loin rian nan ttuan caah nan tuah sernak kong ah ttuanvo laknak langhter in nan rian i dinh in Mipi sin ah ngaichihnak le nawlnak nan tuah hrim a herh. Photo crd: Salai Dokhar, 29/11/2020