Ram khel Politics ah mi dik mi fel ngeih khawh ding ah ramkhel politician ati mi hna nih cabu rel catial rel ahuam lo mi nih ram thanchonak in tlakchiattertu an si tiah??

Myanmar ram chung ah um tlangcung miphun ahme bik in alian bik tiang nih, ram uknak lei ah Federal democracy le ram thanchonak hi kan duh ceu ko caah, thiam zong ah thiam lo zong ah ram hruaitu le ram khel Politics hi kan kalpi ding asi ko, Sihmanselaw ram hruaitu le ram khel politician ati mi hna hi, ram dawtnak taktak le thanchonak taktak ding ah lungput a ngei mi hi, mi tlawmte long an si??

Zatlang nun phung le khuasak ning hna ah, can sau tuk chung dictator uknak tang ah kanrak umcang ruang ah hin, Democracy kan duh tiah au ve le nasi ko hmanh ah hin, Practical field taktak ah atak in rian kan tuan bal rih lo tik ah hin, atu zong ah, hruaitu tampi hna le politician ati mi atam u cu, dictator uknak phung bantuk thiamthiam kan lungput hi asi rih ko in alang fawn, achan cu neutral lungput nak in mah zawn ruah le chungkhar duhsaknak phun in kan kal deuh tawn hi, fiangtuk in Ex-ray ah thil lang bantuk in alangrih ko, Politics kalphung dik lozia hi aho hmanh nih raltha ngai ngai in au chuah pitu hi kan ngeirih lo tluk asi.

Mi dik le raltha ram hruainak ah neutral lungput ngei hi kan ram nih a herhtuk cang mi asi, pakhat nak ah cun Democracy kal ning le uknak phunghram hna hi, mi cheu khat hna nih cun a theory phun in an theihtuk ko nain, Practical in kalpi khawh taktak hi kan tlinh rih bak lo hi asi, kan bia chim ning le kan thil tuah ah hin fiangtuk in alang tawn ko, kei cu mi dik ka si, mi fel ka si, neutral lungput ngei mi ka si, ram le mi phun thanchonak ding taktak ah ram khel ka tuah, politician ka si ati mi hna kan um khawh lai maw??

Cu bantuk mi raltha le mi dik au chuah pi ngam phuang ngam hi, khua le ti hna nih acoyah le ram chung mipi, sersiam ding hi, kanrak beisei ngai ngai tawn khi asi, acoyah le zatlang nun tuah ser ding ah mawhphurnak ngeih bik mi cu, ram khel politician ati mi hna hi asi, tampi anrak chim tawn mi cu “Bottom up” uknak le “Top down” uknak phung hi kan chim peng tawn ko nain, mah bia fang pahnihte hi sullam ngeih veve khi asi, kawlram uknak phung cu “Top down” kan ti, Democracy uk nak phung cu “Bottom up” kan tit awn mi asi.

Kanram hi Unu nih democracy uknak phung in anrak kalpi lio ah South East Asia ram chung ah le vawleipi tiang Rangon Airport hi tha bik tiah alar mi kha asi pin ah, International Exchange rate ah US $1 ah Myanmar Kyat 6 he atluk lio ah khan India, Japan, Malaysia, Singapore le Korea hna cu, ram sifak le thancho rih lo ram asi pin ah Exchange rate ah arak niam ngai ngai kha asi, U Ne Win nih 1962 ah nawlngeihnak alak hnu atu tiang Myanmar ram cu, politics dik lo dictator uknak asi hnu ah cun, kan ram pawngkam hna nih akan lonh dih hna khi asi.

Social media ah Politics kong thiam ngai ngai in a theory au chuahpi hi cu, kanrak thiam ceu ngai ngai ko, kan au len pi ko, Sihmanselaw ataktak ah field ah lut in kan tuah ah hin, tuhlan ah kanrak aupi tawn le kan au len ko mi cu, philh le kal tak diam in, mah zawn ruah le chungkhar Unau duhsaknak lei ah kan lungput a merter daih tawn khi asi, Politicians dik tak le ram le miphun thanchonak ding ah politics field a lut mi ramkhel hna hi, an in le lo tha an ngeih bal lo, mirum an sibal lo, ram chung mipi hna nih tit ha an ngei, ei kawlnak tha an ngei, transportation nak lei lam tha an ngei, Mei/electric tha an ngei, Agriculture lei buh le bal an ngah/ngei, Technology lei ah ram an thancho ter khawh, khua le ramnuam an tuah khawh mi politician hi kan herh cang.

Politics lei ah mithiam hna catial le cabu rel tam hi ramkhel atuah mi hna caah cun arak herh bik mi thil asi, ramkhel democracy kan duh vet lung politic kong lei carel kan huam fawn lo, ramkhel ka si tiah au ve len, a theory ah chim thiam ngai ngai, Social media hna ah, ram le miphun dawt ngai ngai bantuk in alanghter tawn, ataktak ram hruaitu le politic field ah cun an aupi tawn bantuk le ram le miphun dawtnak taktak ngei lo in, ram zuar miphun zuar ah history ngei mi hi atamtuk hringhran ko, atu bantuk uknak le kal ning asi peng ah cun, zeitik hmanh ah ram sersiam khawh asi lai lo.

Ram khel/politics ihngahnak hrampi cu, Good Governance, Federalism Administrative reforms, Financial reforms hna cu, an buaipi phak bak lo long si lo in, tlamtling nak zeihmanh ngei lo in, eihmuar/corruption ah minchait le mualpho zong poi ti lo hi an tamtuk ko, cu bantuk politician ramkhel hna cu, soisel ngam le thuat/doh ngam ding ah mipi cung ah mawhphurnak tampi a hngat ko cang, Good Governance, Federalism Administrative reforms, Financial reforms ngeih khawh ding ah cun, midik, mitha, ram le miphun thlei dannak ngei lo, neutral lungput dik a ngei mi long long nih ram le miphun atuah ser khawh lai timi hi bia ta kasi.

Democracy ram le mi dang ram khel le politician hna hi cu, atlawm bik ah Political Science lei athiam mi long hi an hman pin ah, cathiam lo mi hmanh ram le miphun dawtnak dik le lungput dik angei mi hna hi, Bottom up system hmang in mipi nih ram hruaitu caah an thim tawn, ram hruainak lei ah tlam atling lo ah cun, mifim mithiam asi ko hmanh ah, next term ah mipi nih vote hmang in an hlonh diam tawn ko cu mu! University in cu bantuk degree ngei, Politics lei ah mithiam catial hna le democracy kong tampi hi, carel tam le cawn hi abik in Chin miphun hna nih kan huam tuk lem lo, mahruang ah cun a theory le social media ah thiam ngai ngai bantuk in alanghter thiam mi long kan si.

Political Science cabu a rel bal lo mi le Politics lei ah theihkau nak angei fawn lo mi nih, Democracy kan duh tiah a aupi ve len ko hmanh ah, mi soiselnak long biapi ah an ruah, Politics thurhnawm le mah zawn ruah phun in, kar athlang tawn khi asi, zei maw thiam ngai ngai bantuk in chim le rel thiam alo ter tawn, Democracy lam dik zawh mi hna le bia dik achim mi hna hi aho hmanh nih an char duh fawn lo, lam kam ah bia dik le thil dik cu nichiar in atlu peng ko, mah nak in lam dik lo le bia dik lo buaipitu hi an tam deuh peng fawn khi asi.

Adonghnak bik ah chim kan duh hna mi cu, kan ram hi Federal democracy dirter kan duh khi asi, atu ah kan umnak ceu democracy hruainak system hna hi cawn ve a tha, mah pin ah cu bantuk cabu le catial hi atam khawhnak chung ah rel le cawn hi biapi bik kan ram nih aherh ko cang, suddenly kanram hi democracy ngeithut siselaw, mithiam tamp ikan herh te lai?? Department atlawm bik ah 20 hrawng ngeih khawh ding ah, mithiam thiamnak adang dang hna kan herh te lai? Cun ram le miphun thanchoter ding ah midik, mifel, mithiam, mifim, dawtnak taktak angei mi le neutral lungput angei mi long long nih kan khua kan ram kan miphun athangchoter khawh lai!

#Moses pa#